Brainstormen voor dummies: Tips en Tricks

Dit artikel is geschreven door Annalie Koerts van Marug.nl

Waarom wij denken dat brainstormen ons zo creatief maakt

Wel eens een brainstormsessie gehouden? Waarschijnlijk zijn die niet op twee handen te tellen. En waarschijnlijk was je niet erg onder de indruk van de toch wat voorspelbare ideeën die overbleven, al was het altijd nog beter dan wanneer iedereen zelf wat had moeten bedenken. Toch? Nou, nee.

Het begon allemaal in 1948 bij een marketeer genaamd Osborn en zijn boek met de veelbelovende titel ‘Your Creative Brain’. Osborn bedacht de term brainstormen om een methode te beschrijven om zo veel mogelijk ideeën te kunnen bedenken: “Using the brain to storm a problem“. Volgens hem houdt een goede brainstorm vier regels in acht, die vast niet onbekend klinken:

  1. Geen oordeel
  2. Geen idee is te gek
  3. Focus op kwantiteit
  4. Zoek naar combinaties en verbeteringen

Deze vier gouden regels zouden volgens Osborn leiden tot een imposante verdubbeling van het aantal ideeën. Mensen slikten het voor zoete koek en brainstormen werd een hit. In de wetenschap was men echter minder gecharmeerd van zo’n ongefundeerde uitspraak, en onderzoekers slaagden er niet in een dergelijk resultaat te vinden. In de volgende versie van zijn boek wijdde Osborn echter geen letter aan deze bevindingen, maar liet de term ‘verdubbeling’ toch maar weg.

Brainstorm Idëeen genereren

In het begin was het nog een mysterie waarom de mooie resultaten uitbleven bij onderzoek naar brainstormen. Vooral grote groepen presteren beduidend minder dan kleinere groepen. Misschien dat de deelnemers zich dan minder identificeerbaar voelen en sneller het gevoel hebben dat hun bijdrage overbodig is, waardoor ze profiteren van andermans ideeën? Jazeker, maar dit free riding gedrag bleek maar voor 8% verantwoordelijk te zijn voor een verminderd effect in groepssessies ten opzichte van individuele brainstormsessies, en ook sociale inhibitie (zelfcensuur) voorspelt maar een klein verschil.

Een ander experiment bracht meer licht op de zaak door te kijken naar wat er gebeurde als deelnemers op elkaar moesten wachten bij het generen van ideeën. Deze factor bleek een indrukwekkende 90% van de variantie te verklaren in de productiviteit, zelfs als gecontroleerd werd voor de totale spreektijd die de deelnemers hadden. Bij conventionele brainstormsessies worden deelnemers namelijk onderbroken in hun gedachteproces, waarbij ze ook nog eens afgeleid worden door de ideeën van anderen. Deze productieblokkade blijkt dus een bottleneck en de reden waarom brainstormen niet altijd goed werkt.

Waarom denken wij dan dat we creatiever zijn in een groepssessie? Ten eerste; bij het zien van alle goede ideeën overschatten we maar al te graag onze eigen bijdrage. Daarnaast hebben we in een groepssessie zicht op de bijdrage van anderen, en voelen we ons wel zeker over onze eigen bijdrage ten opzichte van anderen. Als je geen idee hebt wat je mededeelnemers bedenken, zou het zo maar eens kunnen dat iemand met een lange lijst vol creatieve ideeën de show steelt. En dat willen we natuurlijk niet, dus doen wij voor de zekerheid extra ons best. Tot slot ervaren we in een groepssessie veel minder cognitive fails, dat gevoel wanneer je even niet op een goed idee kunt komen. Als je in een groepssessie eenmaal een bijdrage hebt geleverd, kun je weer even lekker achterover leunen en kijken waar de anderen mee komen. Niet heel bevorderlijk voor de productiviteit.

Brainstormen

Hoe dan wel Brainstormen?

Maar we ontkomen nou eenmaal niet aan brainstormen. Daarnaast is het zo dat verschillen tussen groepen meer aandacht krijgen dan de verschillen binnen groepen, die vaak veel groter zijn (neem het verschil tussen mannen en vrouwen, of de linker- en rechterhersenhelft). Ook bij brainstormsessies geldt dat de creativiteit in groepen nogal kan variëren, of het nou individueel of in de groep gebeurt. Voor de volgende keer dat je de flipovers en Post-it’s weer eens uit de kast trekt, denk dan in elk geval aan deze tips & trics uit de brainstormliteratuur:

  1. Vermijd grote, (verbaal) actieve groepen. Als je toch een grote groep hebt, zorg er dan voor dat deelnemers niet hoeven te wachten op hun beurt.
  2. Als het kan, zorg ervoor dat deelnemers in een individuele mindset zitten. Een competitieve sfeer blijkt tot meer creatieve ideeën te leiden dan een groep waarin de harmonie te veel bewaakt wordt.
  3. Zorg ervoor dat deelnemers toegang hebben tot ideeën van anderen. Hierbij is het belangrijk dat mensen wel echt aandacht besteden aan andermans ideeën.
  4. Deel onderwerpen of problemen op in kleinere delen en ga deze allemaal langs.
  5. Bij de uiteindelijke selectie van ideeën zijn mensen geneigd voor de meest conventionele (uitvoerbare maar niet originele) ideeën te gaan. Selecteer in de eerste ronde daarom alleen op originaliteit. Focus later pas op andere eisen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.